İş Makinaları Mühendisleri Birliği Derneği

Hidrolik Sistemlerde Arıza Nedenleri ve Çözümleri

Admin 16:5220 Eylül 2022

Endüstriyel Proseslerde ve İş Makinelerinde Hidrolik Arızaları ve Çözümleri Hidrolik ve Oransal Vanalar, Bobin ve Valf arızaları

Hidrolik Sistemlerde arıza çözümü

Fabrikalar, atölyeler ve iş makinelerinde hidrolik sistemlerde sorunlar oluşabilmektedir, bu sorunlar özetle hareketin zamanında gerçekleşememesi, yeteri kadar basınç üretememesi gibi değişiklikler gösterebilmektedir. Arızayı çözümlemeden önce onu iyi analiz etmeli gözlemlemeli ve testler yaparak sorunun hangi noktada yada ekipmanda olduğunu iyi anlamamız gerekmektedir, çünkü iyi analiz edilmeden çözümlenmeye çalışılan arıza sizi farklı yönlendirerek zaman, iş gücü kaybına ve gereksiz ekipman değişimine yönlendirebilmektedir.

Hidrolik sistemlerde basınç önemli rol almaktadır basıncın oluşabilmesi içinde yeterli yağ seviyesinin kontrol edilmesi, gerekli ise aynı özelliklerde yağ eklenmesi gerekmektedir, Lütfen öncelikle yağ seviyesini gösterge çubuğundan kontrol ediniz. eğer yağ seviyesi önerilen çizgi veya seviyenin altında ise mutlaka seviyeyi tamamlayınız. 

Hidrolik pompa kontrolü basıncın oluşmasındaki en büyük önemli etkendir. Motorun sağlıklı çalıştığı ve motorda sorun olmadığı kontrol edilmelidir. Lütfen motora gelen enerjiyi kontrol ediniz motor özelliklerine göre 3faz motorda 380V yada mono faz motorda 220V 'un çalışma esnasında ölçümlemeniz gerekmektedir. Eğer istenilen voltaj yakalanamıyorsa lütfen, sürücü kontaktör yada şalter çıkışı ölçümlerini gerçekleştirin. Motora gelen enerjinin gerekli değerlerde olduğunu anlamak için motor kapağı açılarak test anında gelen fazların kontrol edilmesi gerekmektedir, çünkü sorunların şalter, kontaktör ve sürücü haricinde kablolarda olması da olasıdır.

Motor Sağlıklı Çalışıyor ve yağ seviyesi tamam ama monometrede basınç oluşmuyor ? Bu durumda mono metrede yada basınç sensörlerinde sorun olmadığını varsayarsak basıncı oluşturan motora bağlı olan pompa bölümünde sorun olduğu görülmektedir bu noktada pompa kısmının sökülerek gerekli mekanik inceleme ve kontrollerin sağlanması pompa bölümünün sorunsuz olarak çalışması gerekmektedir.

Yukarıda anlatılan sorunları yada kontrolleri yaparak gerekli basıncın transmitterinde yada monometrede gördüğümüzü varsayarsak bundan sonraki aşamada Tetikleyici  role, Soket, Bobin ve Valf  kontrolleri gemektedir. Bobinin enerjilenmesi için gerekli olan komut geldiğinde, bu start komutu iş makinelerinde elektrikli kumanda yada manuel valflerle verilebilmektedir, fabrika ve atölyelerde bulunan makinelerde ise PLC kontrolcüler, yada otomasyon sistemleri tarafından oluşturulabilmektedir.

Hidrolik Bobine enerji gönderen role zamanında ve her tetiklemede gerekli enerji çıkışını sağlayabiliyor mu?
Role ler çok fazla mekanik hareket oluşturdukları için zamanla kontakların da oluşan arklar, çalışma şartlarına bağlı olarak oksitlenme ve kararmalar nedeni ile her zaman gerekli, sürekli ve anında tetikleme tepkileri veremeyebilir. bu ise hidrolik sistemlerde tamamen sorunlara yada ara sıra gecikmelere durmalara ve arızalara neden olabilmektedir. Tetikleyici Roleyi yedek bir role ile değiştirerek test edin.

Soket kontrolü, soket içindeki kablo bağlantılarında zamanla kopmalar, oksitlenme yada temassızlıklar oluşabilmektedir soket içerisindeki bağlantıları mutlaka kontrol edin, olumsuz bir durum varsa arızanın tekrarlanmaması için yenileyiniz, çıplak kablo uçlarına mutlaka yüksük takarak pense ile sıkıştırınız. soket içerisinde bulunan durum ledleri sizi yanıltabilir ledler patlayarak sokete enerji gelmediğini zannetmenie neden olabilir voltaj ölçümleri mutlaka yapılmalıdır.

Bobin kontrolü, bobinler zaman içerisinde öz niteliklerini kaybedebilir sargılarda kopmalar oluşabilmektedir hidrolik bobin ler daha fazla iş yükü için ağır çalışma şartlarına dayanıklı olarak üretilmektedir, ancak zaman içerisinde bobin bağlantılarında yada sargılarda oluşan sorunlar nedeni ile gerekli manyetik enerjiyi üretemeyebilir buda valften planlanan miktarda hidrolik yağ akışını  kısıtlayacaktır. Bobin kontrolü için uçlar arasında omaj ölçümü gerekmektedir omaj ölçümünde sonsuz değer okunursa bobin içerisindeki sargılarda kopma olduğu kesinleşir ve hidrolik bobin değişmesi gerekir. Bobin omaj kontrolünde sargı uçları ile toprak arasında da kontrol gereklidir eğer bir değer okunuyorsa gövdeye kaçak olduğu anlamına gelir bu durumda bobin değiştirilmelidir.

Adım adım arıza çözümüne ilerlediğimiz bu yazıda artık sonlara doğru yaklaşmaya başladık diyebiliriz bobinden sonraki hidrolik otomasyon ürünümüz hidrolik valflerdir ve akışın tamamen gerçekleştiği nokta burasıdır. Hidrolik valf modelleri birbirinden farkı giriş çıkış özelliklerine göre değişiklikler gösterebilmektedir, elektronik kartlı bobinler çok daha hassas ve arızaya yatkın ekipmanlardır bu ekipmanlar fiyat olarak diğer valflerden de daha maliyetlidirler genellikle üzerilerinde yardımcı bir soket girişi daha bulunur bu haberleşme ve gerekli verileri okumak için tasarlanmıştır.

Hidrolik valf ekipmanları gerekli akış geçirgenliğine sahip mi?
valflerin içinde bulunan ve bobin ile hareketlenen bu donanımlar zamanla fonksiyonunu yitirebilmekte ve gerekli sürede tepkime sağlamayabilmektedir buna yağ içerisinde bulunan yabancı maddeler neden olabilir yada metallar arasındaki sürtünme bu geciklemeri oluşturabilmektedir. Valflerin sağlıklı çalışmasındaki diğer bir etken ise hidrolik valf içerisinde bulunan oring dediğimiz contaların yerinden çıkarak sisteme karışması yada valf yolunu kapatması da eklenebilir. yağın sadece gidiş değil dönüş yolu da aynı derecede önemlidir, bu valf kapakçıklarından biri görevini tam yapamadığı zaman hidrolik sistemlerde sorunlar oluşmaktadır. buda zamanlama yada hareket hataları ile sistemlerin durmasına yada yavaş hareket etmelerine neden olabilmektedir. Bu içerik Hidrolik Pnomatik Market tarafından oluşturulmuştur.

Son aşamada ise hareket eden piston görevini yapabiliyor mu? 
genellikle bir işe dönüşen piston hareketi hidrolik kızaklar, iş makinesi pistonları, basınçlı kalıplar gibi son noktada hareketi yada döngü zamanını kısıtlayan mekanik bir sorun olup olmadığı kontrol edilmelidir, örneğin ileri geri hareketli bir besleme kızağında piston ileri gittiğinde son noktada pistonun ileri yada geri gittiğini gören sensör çalışmaz ise sistem hataya geçecektir, buda yine bir hidrolik otomasyon sistem arızasını oluşturabilmektedir. Bu sebeple hareket yollarının sürekli açık ve temiz olması, piston ekip ve ekipmanlarında bir hasar ezilme ve yamulma olmaması gerekmektedir. 

Bazı hidrolik sistemlerde hidrolik harekete yol vermek için hidrolik sürücülerde kullanılabilmektedir. bu sürücüler genellikle elektronik kart ve hassas ayarlara sahip oldukları için çok dikkatli ve uzmanı tarafından müdahalede bulunulması gerekmektedir. eğer sürücü üzerinde bir arıza ışığı mevcut ise zamanında işlem yapamadığı yada gerekli akışın oluşamadığı gibi farklı arızaları işaret edebilmektedir lütfen ürün kitapçığını inceleyiniz.

Hidrolik sistemlerde arızaları minimize etmek için tüm ekip ve ekipmanların zamanında bakımlarının, kontrol ve ölçümlerinin düzenli olarak tekrarlanması gerekmektedir.

Burada anlatılan teknikler ve yöntemler tamamen bilgilendirme amaçlı olarak sunulmaktadır, gerekli kontroller ve işlemler konusunda uzman teknisyenler tarafından iş güvenliği öncelikli olup kontrollü olarak gerçekleştirilmelidir, Elektrik ve Mekanik işlemler uzmanlık gerektirdiği için her bölüm kendi üzerine tanımlanan sorumluluklar çerçevesinde gerekli iş güvenliği tedbirlerini alarak hareket etmelidir.